ذبيح الله صفا
1567
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
ماه شعبان سال 1006 ه آغاز مىشود . نسخهيى عكسى ازين كتاب بسال 1352 ش در مجلهء بررسيهاى تاريخى چاپ شده است « 1 » . و باز دربارهء آن پادشاه كتاب تجليات عباسيه از محمد امين يزدى ؛ و خلاصهء عباسى از محمد پسر عبد الله را هم مىتوان ذكر كرد . ديگر كتاب روضة الصفويه است از ميرزا بيگ بن حسن حسينى جنابدى كه بنام شاه عباس يكم بسال 1023 تأليف آن آغاز شد و چون مؤلف بعد از مرگ شاه عباس زنده بود كار تأليف خود را ادامه داد و بشرح سلطنت شاه صفى پرداخت . كتاب با ذكر اوصاف شاه اسمعيل شروع شده و در همين قسمت مؤلف گويد « الحال كه ثلاث و عشرين و الفست » و اين همچنانكه گفتم تاريخ شروع كتابست . - بعد از آن مؤلف بشرح سلسله نسب صفويان از شيخ صفى اردبيلى ببعد پرداخته است « 2 » . در تاريخ شاه صفى تأليف مير محمد حسين حسينى تفرشى شرح مختصرى از گزارش پادشاهى او ( سال 1038 ) تا سال 1041 ذكر شده و معلومست كه ناتمام مانده و پس از مرگ مؤلف از يادداشتهايش فراهم آمده است و چنين آغاز مىشود : « مبادى تاريخ زمان نواب رضوان مكان كه مرحوم مغفور مير محمد حسين الحسينى تفرشى بعنوان نمونه نوشتهاند » و چند نسخه از آن در دستست . كتاب ديگر در شرح پادشاهى شاه صفى خلاصة السير است از ميرزا محمد معصوم بن خواجگى اصفهانى « 3 » معاصر شاه عباس و شاه صفى كه در عهد آن هردو پادشاه مناصبى داشت . ازين كتاب نسخههايى در ايران ( آستانهء
--> ( 1 ) - و نيز بنگريد به فهرست نسخههاى خطى فارسى كتابخانهء ملى پاريس ، ج 1 ص 300 . ( 2 ) - براى كسب اطلاع مشروح دربارهء اين كتاب بنگريد بضميمهء فهرست ريو ، ص 38 - 40 . ( 3 ) - دربارهء او بنگريد بتذكرهء نصرآبادى ، ص 77 ؛ الذريعه شيخ آغا بزرگ تهرانى ، ج 9 ص 1070 .